Sabit Diski Formatlamak ve Windows XP'yi Yeniden Kurmak

Windows XP ile yeniden başlamak istiyorsunuz; çünkü sisteminiz eskisi kadar iyi değil ya da sisteminizi etkileyen bir virüs ya da spyware tüm çabalarınıza rağmen sisteminizi işgal etmiş. Belki de yeni bir bilgisayar/sabit disk satın aldınız ve bu donanım işletim sistemi kurulmadan size teslim edilmiş. Ancak sabit diski formatlamak ve yeniden kurulum yapmak konusunda yeterli bilgiye sahip değilsiniz. O zaman bu yazım tam size göre.

Kişisel olarak genellikle 6 aylık süreçlerde işletim sistemini formatlayıp yeniden kuruyorum. Bu son dönemde 9 ayı buldu. Bu yazımda anlatacağım adımları uyguladığınız takdirde doğabilecek problemlerden sizin sorumlu olduğunuzu belirtirim.

Adım 1

Windows XP CD'sine sahip olduğunuzdan emin olun. Genellikle yeni kurulumlarda ihtiyacım olmayan herşeyi silerek temiz bir kurulum yaparım. Kullanmadığım programları sistemden kaldırarak (uninstall ederek) sistemin kararlı halde kalmasını sağlarım. Ayrıca kullandığım programların da bir listesini yaparım ve bu yazılımların kurulum dosyalarının (setup files) güncel versiyonlarını önceden internetten indirerek backup bölümünde depolarım. Sisteminizi formatlamadan önce mevcut işletim sisteminizdeki Profil dosyalarını yedeklemeyi düşünebilirsiniz.

Örnek bir kullanıcı için profil lokasyonu:
C:\Documents and Settings\Ahmet

Ahmet'in profil klasöründe masaüstü, başlat menüsü ve uygulamalarla ilgili diğer ayarlar tutulur. Ahmet bu klasörü yedeklediğinde Masaüstünde önceden yedeklemeyi unuttuğu uygulamaları kaybetmemiş olacaktır.

Adım 2

Windows XP CD'nizi (birden fazla CD/DVD sürücüsü varsa) ana CD/DVD sürücüsüne yerleştirin. Bilgisayarınızın yerel ya da uzak ağlarla bağlantısının kapatıldığından emin olun. Eğer BIOS ayarlarında değişiklik yaptıysanız, bilgisayarınızı yeniden başlatarak CD/DVD ROM sürücüyü ilk boot aygıtı (first boot device) olarak seçin, ikincil boot aygıtı olarak sabit diskinizi seçmelisiniz. Daha sonra değişiklikleri kaydederek çıkış yapın. (Genellikle F10 (Save & Exit) tuşu bu işlem için kullanılır)

Adım 3

Bilgisayarınızı yeniden başlatıldığında Windows XP Kur CD'sinin CDROM sürücüsü içinde olması durumunda kurulum aşağıdaki mesajla birlikte başlayacaktır.

"Press any key to boot from disk" (CD'den başlatmak için bir tuşa basın)

Windows XP Kur'un başlatılabilmesi için önyükleme dosyaları getirilecektir. SATA Sabit Diskiniz varsa F6 tuşuna basmanız istenildiğinde bu tuşa basarak sonraki bölümlerde sisteminiz için gerekli olan SATA sürücüsünü tanıtabilirsiniz. (SATA Sürücüleri genellikle Anakart üreticileri tarafından hazırlanan bir floppy diskte yer alır)

Sonraki ekranda sistem size Windows'u kurmak mı yoksa tamir mi etmek istediğinizi soracaktır. Bu ekranda yeni kurulum yapmak için ENTER tuşuna basın. Recovery Console (Kurtarma Konsolu) ile işletim sisteminizi onarmak için R tuşuna basabilirsiniz (Recovery Console ile ilgili yazımızı okumak için tıklayın)

Lisans Anlaşmasını (License Agreement) kabul etmek için F8 tuşuna basın. Eğer Windows Kur mevcut bir işletim sistemini tespit ederse ve tamir etmek isteyip-istemediğinizi sorarsa Esc tuşuna basın. Böylece onarma işlemini atlayabilirsiniz.

Mevcut disk bölümlerinden birini (partition) silmek için silmek istediğiniz partition'u seçin ve D tuşuna basın. İşlemi onaylamak için L tuşuna basın. Yeni bir partition oluşturmak için C tuşuna basabilir ve disk alanı belirleyebilirsiniz.
Daha sonra Windows XP'yi kurmak istediğiniz disk bölümünü seçin ve Enter tuşuna basın. (Genellikle C partition'u Windows kurulumlarında tercih edilir, dual boot olmadıkça bu ayarları kullanmaya özen gösterin)

Bölümlendirilmemiş alanı NTFS (New Technology File System) yapısında formatlayın. Formatlama seçeneklerinde Quick Format (Hızlı Biçimlendirme) ve Full Format (Tam Biçimlendirme) seçenekleri mevcut. Burada ben genellikle Full Format'ı seçiyorum. Eğer yeni bir diskiniz varsa ilk seçeneği zaten kullanmanız mümkün olmayacaktır.

Kurulum sırasında sisteminiz birkaç defa yeniden başlatılacaktır. Sonraki başlatlarda "CD'den başlatmak için bir tuşa basın" uyarı mesajını dikkate almayın. Aksi takdirde kurulum kaldığı yerden devam etmeyecek ve en baştan başlayacaktır.

Doldurmanız istenilen alanları doldurun. Bölgesel ayarlar, Dil Seçimleri gibi alanları Türkçe (Türkiye) ve klavye seçeneklerini de Türkçe Q Klavye olacak şekilde (F klavye kullanmıyorsanız) ayarlayın. Sizden bir yönetici şifresi (Administrator password) belirlemeniz istenildiğinde bu alanı kesinlikle boş bırakmayın.

Yukarıdaki adımları takip ettiyseniz, kurulum sorunsuz bir şekilde tamamlanacaktır.

Adım 4

Windows XP Kur tamamlandı, peki önce işletim sistemi için gerekli olan donanım sürücüleri mi yoksa antivirüs ve güvenlik duvarı (firewall) yazılımları mı yüklenmeli?

Bu adım kişiye göre değişir. Kişisel fikrim, öncelikle işletim sistemi için gerekli olan dosyaların (Servis Paketleri, Donanım Sürücüleri) yüklenmesi daha sonra Antivirüs ve Güvenlik Duvarı yazılımlarının yüklenmesi şeklindedir.

Kullanacağınız diğer programları yukarıdaki methodu uyguladıktan sonra yüklemeniz sisteminiz için performans artışı sağlayacaktır. (Windows XP'den daha fazla performans almak için hazırladığım Windows XP Performans Optimizasyonu Rehberini okuyabilirsiniz.

Güvenlik duvarı olarak ev kullanıcısı için Windows XP Service Pack 2 ile gelen Firewall yeterli bir çözüm olacaktır.

Özet ve Sonuç

Windows XP Kur işlemi oldukça kolay bir işlemdir. Ancak gerekli araçların ve yazılımların eksik olması bu işlemi bir hayal kırıklığına dönüştürebilir. Bu nedenle başlamadan önce mutlaka ekipmanınızı kontrol edin. Eksik gördüğünüz dosyaları, CD'leri ya da floppy diskleri temin edin. Önemli dosyalarınızı mutlaka yedekleyin.

Bu makaleyi Windows XP kullanan ancak bilgisayarını formatlamayı bilmeyen ya da bu konuda giriş seviyesinde bilgi sahibi olan kullanıcılar için hazırladım. Makale ile ilgili görüşlerinizi yorum ekleyerek belirtebilirsiniz. Ayrıca sormak istediğiniz sorular için Forum sayfamızı kullanabilirsiniz.

Makaleyi diğer sitelerde (forum ya da blog platformlarında) paylaşmak isterseniz lütfen sadece başlık ve link ekleyin. Yazılarımızın olduğu gibi (ç)alınarak başka sitelerde (kaynak belirtilmeden) yayınlanması hoş karşılanmamaktadır.