Mavi Ekran ve
Windows Durma Hataları birçok kullanıcı
için tam bir başbelası olmuştur. Bazen ne olduğunu anlayamadan monitör
üzerinde mavi ekran belirir, hata mesajını okuyamadan bilgisayarımız
resetlenir. Donanım ve yazılım sürücülerinin güncellemelerini yaparız.
Hatta olayı kökten çözmek için format bile atarız.
Fresh install
diye tabir ettiğimiz güncel sistemle bile sorun yaşayabiliyoruz. O
halde bu hataların bize söylemek istediği birşeyler olmalı. İşte biz de
şimdi bu hataların bize ne söylemek istediğini bulacağız.
Uyarı: Bu rehberde anlatılan işlemleri uygulamadan önce
Reset ve Mavi Ekran Problemleri başlıklı yazımızı okumanızı öneriyoruz.
BSOD (Blue Screen of Death) ya da Türkçe adıyla Mavi ekran, eğer sistemin varsayılan ayarlarını değiştirmediyseniz C:\Windows\Minidump klasörüne dmp dosyaları atar.
Sisteminizdeki hatanın hangi donanım ya da yazılımdan kaynaklandığını anlamak için birkaç tane hata dökümü dosyasını analiz etmeniz gerekiyor. Bu analizleri önceden
Windows Debugging Tools yardımı ile kendi sistemimde sizin için yapıyordum. Ancak bu işlem oldukça fazla vakit aldığından dolayı bu rehberi yeniden düzenledim ve son kullanıcıların analizleri kendi kendine yapmasını sağlayacak şekilde yeniden yapılandırdım.
Windows XP Service Pack 2 kullandığınızı ve işletim sisteminizin kurulumunun varsayılan ayarlarda ve
C:\Windows sığasında olduğunu varsayalım. Analiz için gerekli olan hata dökümü dosyalarını (*.dmp)
C:\Windows\Minidump sığasında bulabilirsiniz.
Şimdi bu dosyaları nasıl analiz edeceğinizi anlatalım.
Bunun için :
C:\Windows\Minidump klasörüne gidip oradaki dosyaları tek tek (minimum 4, maksimum 10) aşağıda belirttiğim sunucuya göndermeniz (upload) gerekiyor.
Hata Dökümü Analiz Formu
Sayfa açıldığında
Upload Minidump alanında
Gözat (Browse) butonuna tıklayın ve sisteminizde bulunan minidump dosyalarından birini seçin. Daha sonra
Aç (Open) butonuna tıklayın ve
Upload butonlarına tıklayın. Sunucuya gönderme işlemi tamamlandığında kırmızı bir uyarı yazısı alacaksınız.
Örnek: Mini021006-01.dmp uploaded successfully.Daha sonra
Uploaded Minidumps (click to run dumpchk) bölümünde az önce karşıya gönderdiğiniz hata dökümü üzerine tıklayın. Yeni bir pencere açılacak ve hata dökümü analizi başlayacaktır.
Hata dökümü analizi internet bağlantı hızınıza göre 10 sn ile 1-2 dk arasında değişen sürelerde tamamlanacaktır.
Analiz tamamlandıktan sonra sayfa içerisindeki tüm metni seçerek bir metin dosyasına kaydedebilirsiniz. Sorunun hangi modülden kaynaklandığını tespit etmek için aşağıdaki satıra benzer bir satır göreceksiniz.
BugCheck 1000000A, {c7a932, 2, 0, 804e469a}
Ancak sizin loglarınızda
BugCheck yazısından sonraki kısım farklı olabilir. Ayrıca aşağıdaki satıra benzer bir satırda da hangi system dosyasındaki bozulma nedeniyle sorun yaşandığını tespit edebilirsiniz.
Probably caused by : HIDCLASS.SYS ( HIDCLASS 1812 )Yine
Probably caused by yazısından sonraki kısım sizin loglarınızda farklı olacaktır.
Şimdi de
Windows Durma Hatalarını simgeleyen kodların ne anlama geldiğini öğrenmek için ziyaret etmeniz gereken sitenin adresini verelim.
Troubleshooting Windows Stop MessagesBu siteye girdikten sonra analiz sonucunda elde ettiğiniz
BugCheck kodunun son iki karakterini sağ ve sol menülerde arayıp ilgili bağlantıya tıklıyoruz.
Bizim örneğimizde hata
0A kodu ile belirtilmişti. 0A kodu ile ilgili sol menüdeki bağlantıya tıkladığımızda sayfanın orta bölümünde 0A hatasının hangi durumlarda ortaya çıktığını açıklayan bir özet görüyoruz (Bu bölümdeki açıklamalar
İngilizce olarak yapılmıştır).
0A hatası için yapılan açıklama:
Typically due to a bad driver, or faulty or incompatible hardware or software.
(Genellikle sürücü hatası, ya da bozuk/uyumsuz donanım/yazılım kullanımı)
Bu açıklamayı okuduktan sonra yapacağımız ilk işlem sürücülerin
İşletim Sistemi ile uyumlu olup-olmadığını kontrol etmek olmalıdır. Yazılımdan kaynaklanan bir sorun olduğunu düşünüyorsanız bu yazılımı devredışı bırakarak sisteminizi bir süre test edin. Eğer sorun hala devam ediyorsa donanımsal bir arızadan şüphelenebilirsiniz. Böyle bir durumda sisteminizi
minimal yapılandırma ile test edin. Gerekirse RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk vb donanımları değiştirerek test edin.